کتاب احکام 3 دوازدهم علوم و معارف اسلامی | چاپ جدید

📘 کتاب احکام ۳ دوازدهم علوم و معارف اسلامی | چاپ جدید

در دو پایه دهم و یازدهم با برخی از مهم‌ترین احکام مورد کاربرد در درس احکام آشنا شدید. قطعا هر دانش‌آموز کنجکاو و پرسش‌گر این سؤال برایش مطرح می‌شود که شیوه به دست آوردن این احکام چگونه است و دانشمندان اسلامی، از چه منابعی این احکام را استخراج کرده‌اند. در کتاب روش استنباط احکام (احکام ۳) با این موضوع آشنا خواهید شد.

در این کتاب سعی شده است مهم‌ترین اصول و مبانی استنباط احکام فقهی مطرح شود. بدین منظور پس از بیان لزوم روشمند بودن استنباط احکام و ضرورت فراگیری علم اصول فقه، گوشه‌هایی از قواعد و اصول این علم به دانش‌آموزان معرفی شده است.

جهت آشنایی بیشتر دانش‌آموزان با روش نگارش متون اصلی فقهی و شیوه بهره‌گیری فقیهان از علم اصول فقه در استنباط احکام، عباراتی با عنوان «تطبیق فقهی» گنجانده شده است. همچنین با عنایت به اینکه این متون برگرفته از آثار فقهای بزرگ شیعه می‌باشد، پس از هر متن فقهی نویسنده آن اثر به اختصار معرفی شده است.

گذشته از این، همهٔ درس‌ها مشتمل بر فعالیت‌هایی است که انجام آنان به فهم بهتر مطالب کمک می‌کند یا مطالب آن سنجش را کامل‌تر می‌نماید. شایان ذکر است که بخش‌های «فعالیت»، «تاریخ فقه» و «تطبیق فقهی» جزء منابع آزمون نمی‌باشد.

لازم به یادآوری است که:
اولاً بسیاری از مباحث موجود در علم فقه و اصول که برای استنباط احکام ضروری است، در این کتاب مختصر مطرح نشده است.
ثانیاً مباحثی که در این کتاب مطرح شده تنها در حد بیان عناوین آن بحث‌هاست و مسائل دقیق و محققانه‌ای که در ذیل هر یک از این عناوین در کتاب‌های مفصل آمده است، در این کتاب وجود ندارد.

بدیهی است که اکثر این مباحث برای دستیابی به توان استنباط احکام و یافتن ملکه اجتهاد ضروری است و صرف دانستن عناوین کلی آنها نمی‌تواند چنین توان و ملکه‌ای را در انسان پدید آورد.

بنابراین باید توجه داشت که رسیدن به درجه رفیع اجتهاد و تخصص در استنباط حکم، مسئله‌ای نیست که با خواندن یکی دو کتاب کوچک یا بزرگ به دست آید، بلکه نیازمند سال‌ها ممارست، تحقیق، پژوهش، جست‌وجو و تحلیل نظرات فقها و صاحب‌نظران اصول فقه است.

با این وجود در نوشتار حاضر تلاش شده است عناوین مهم‌ترین مباحث فقه و اصول فقه جهت آشنایی اجمالی با مسائل این علوم عرضه شود تا زمینه‌ای باشد برای فراگیری هرچه عمیق‌تر و گسترده‌تر آن در فرصت‌های آینده.

مجموعه این مباحث علاوه بر آشنایی با علم فقه و اصول، به ما می‌آموزد که استنباط احکام و صدور حکم شرعی دارای روش خاص و مبتنی بر اصولی متقن و مستدل است؛ به گونه‌ای که نمی‌توان به سادگی درباره هر موضوعی حکمی شرعی صادر کرد و آن را به شارع مقدس نسبت داد.

یافتن حجت شرعی که ما را در پیشگاه پروردگار معذور بدارد و ما را به سبب انجام وظیفه، مشمول رحمت بیکران خداوند متعال بگرداند، امری دشوار است که جز با گام نهادن در مسیر صحیح و روش درست استخراج احکام و بذل تمام وسع در این راه میسر نمی‌گردد.

البته واضح است که طی این مسیر دشوار و هموار ساختن سختی‌های این طریق صعب و نیل به مقام تفقه در دین، اجر وصف‌ناشدنی و جایگاهی بلند نزد پروردگار متعال و رسول گرامی اسلام (ص) و اهل بیت طاهرین دارد و از این رو است که امام کاظم (علیه‌السلام) می‌فرماید:
«المؤمنون الفقهاء حصون الاسلام کحصن سور المدینة لها»

خداوند یار و نگهدارتان